مهر ميهن

وبلاگ تاریخ و فرهنگ ایران زمین

تاریخ زبان های ایرانی (۳)

3- زبان های ایرانی نو :

 

دوره زبان های ایرانی نو از سال 254 هجری آغاز می شود و در این دوره زبان های گوناگونی رواج یافت که بسیاری همچنان زنده هستند.

 

 

 

1- زبان پشتو : این زبان از زبان های ایرانی شرقی به شمار می رود و امروزه در شمال پاکستان و شرق افغانستان رواج دارد کهن ترین اثر از این زبان به سده شانزدهم میلادی بر می گردد. این زبان دو گویش دارد گویش جنوبی که ((ش)) و ((ژ)) باستانی را حفظ نموده است و گویش شمالی که در آن ((ژ)) به ((غ)) و ((ش)) به خ تبدیل شده است . الفبای این زبان فارسی و واژگان آن زیر نفوذ فارسی ، هندی و عربی است  از این زبان در دوران باستان و میانه اثری بر جای نمانده است.

 

 

 

2- زبان های کردی : زبان های کردی از زبان های ایرانی غربی هستند که در کردستان بزرگ ( شامل کردستان ایران ، ترکیه ،عراق ،ارمنستان و سوریه ) و برخی ناحیه های کرد نشین پراکنده مانند شمال خراسان و شمال کابل و... رواج دارند. در ایران و عراق کردی با الفبای فارسی نوشته می شود در ارمنستان با الفبای روسی و در سوریه با الفبای لاتین نوشته می شود. کردی زیر تاثیر واژگانی شدید زبان های فارسی و عربی و اندکی نیز ترکی و روسی قرار گرفته است. از زبان های کردی در دوه های باستان و میانه اثری بر جای نمانده است.(درباره زبان کردی و فرهنگ و تمدن ایرانی قوم ستمدیده ، مقاوم و دلاور کرد مطلبی در دست تهیه دارم که به زودی به این عزیزان تقدیم خواهم کرد)

 

 

 

3- زبان بلوچی: این زبان از زبان های ایرانی غربی است و در بلوچستان بزرگ (گسترده در ایران ، پاکستان و افغانستان) رایج است.

 

 

 

4- زبان آسی : این زبان از زبان های ایرانی شرقی است و بازمانده زبان سکاهای غرب است . این زبان تنها زبان ایرانی جدید است که از زبان فارسی تاثیر نپذیرفته است .

 

 

 

5- زبان فارسی: این زبان دنباله زبان پارسی میانه است که در دوره نو گسترشی شگفت یافت و از عثمانی تا هند و فرارودان گسترش یافت . اما با به قدرت رسیدن صفویه در ایران با این زبان در فرارودان و عثمانی مبارزه شد و با ظهور استعمار انگلیس در هند نیز زبان فارسی تارومار شد و از رواج آن بسیار کاسته شد.

 

رواج زبان فارسی در هند سبب پدید آمدن زبانی شد که به آن اردو می گویند و زبان رسمی پاکستان است. همچنین زبان دیگری به نام هندوستانی نیز پدید آمد.

 

شاخه ای از زبان فارسی به نام آذری در دوره اسلامی در آذربایجان رواج داشت که به تدریج به دلیل سلطه دیرپای اقوام ترک نژاد تا اواسط دوره صفویه جای خود را به زبان (ترکی آذری) داد این زبان نو بر مبنای زبان های فارسی و آذری باضافه فر نهاد های دستوری ترکی و مقدار کمی واژگان ترکی پدید آمده است .  سهم واژگان ترکی در این زبان با فعل ها و رابطه ها نزدیک به بیست تا سی درصد است و بقیه این زبان را واژگان آذری ، فارسی و عربی تشکیل می دهد. البته گویش آذری همچنان در برخی نقاط آذربایجان به صورت پراکنده رواج دارد.

 

 

 

درباره نقشه زیر : نقشه ای که می بینید رواج زبان های ایرانی در حال حاضر را نشان می دهد

 

برای اطلاعات بیشترمی توانید به کتاب های زیر مراجعه کنید :

 

1- تاریخ زبان فارسی  نوشته دکتر محسن ابوالقاسمی

 

2- تاریخ زبان فارسی  نوشته پرویز ناتل خانلری

 

3-آذری یا زبان باستانی آذربایجان نوشته استاد احمد کسروی

 

4- کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او نوشته رشید یاسمی

 

5- درباره زبان آسی نوشته محسن ابوالقاسمی

 

 مطالب مرتبط:

تاریخ زبان های ایرانی (۱)

تاریخ زبان های ایرانی (۲)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ mehre mihan ; ٧:٠٤ ‎ب.ظ ; جمعه ٢٦ امرداد ۱۳۸٦
    پيام هاي ديگران ()   

معتبرترین مجله علمی دنیا «ایران» را منشأ تمدن بشری دانست

چندین دهه است که دانش آموزان سراسر جهان می آموزند تمدن انسانی بالغ بر 5 هزار سال پیش در کنار رودخانه های فرات در بین النهرین، نیل بزرگ و ایندوس هند ظهور یافت اما اکنون دانش باستان شناسی این احتمال را مطرح کرده است که پیدایش تمدن بشری را باید در «ایران» جستجو کرد.

 

 

به گزارش خبرنگار سرویس علمی - آموزشی خبرگزاری ((انتخاب))،  باستان شناسانی که بر روی منطقه منحنی شکل وسیعی میان روسیه تا ایران و شبه جزیره عربستان کار می کنند مدارک و شواهد جدیدی از شبکه پیچیده شهری در منطقه ایران پیدا کرده اند که ممکن است روزگاری از رونق بالایی در این منظقه از جهان و همزمان در 5 هزار سال پیش برخوردار بوده که بدین ترتیب باید نگرش جدید و متحول شده ای به ظهور تمدن بشری داشت.

 

 

 آندرو لاولر مقاله نویس مجله معتبر علمی «ساینس» در شماره اخیر این نشریه به تشریح جزئیات این کشف تاریخی پرداخته که از سوی تیمی از محققان و باستان شناسان از جمله یوسف مجیدزاده باستان شناس ایرانی صورت گرفته است تا در نهایت قطعات پازل معماگونه شکل گیری تمدن بشری شکل واقعی و نهایی خود را پیدا کند.

 

ساینس در این مقاله آورده است : اگرچه تلاش های جهانی در مراحل ابتدایی هستند اما بسیاری از باستان شناسان می گویند این یافته های جدید درک تاریخی از تمدن بشری را به واسطه ارایه تصویر پیچیده تر در شمار قابل توجهی از مراکز شهری رونق یافته میان بین النهرین و رود ایندوس، تجارت کالاها، درنظرگرفتن فناوری های خاص برای هر منطقه، معماری ها و نظرات دیگر، دوباره نویسی می کند.

 

مقاله نویس ساینس می افزاید: درحالی که بین النهرین هنوز هم به واسطه آغاز تحول شهرنشینی گهواره تمدن بشری محسوب می شود، اما ما می دانیم که مبدا زمانی و تاریخی میان بین النهرین و هند پذیرای شهرها و فرهنگ هایی در بین 3هزار تا 2 هزار سال پیش از میلاد مسیح بوده است.

 

 

به نوشته ساینس، مدارک و شواهد برای دفاع از این نظریه جدید ماه گذشته و از سوی  دانشمندانی از کشورهای مختلف جهان از جمله ایران، روسیه، ایتالیا، فرانسه و آمریکا در نشست انجمن بین المللی مطالعات تمدن اولیه در فضای بین فرهنگی آسیای میانه  در راون ایتالیا ارایه شد.

 

 

باستان شناسان یافته های جدید خود از چندین مرکز شهری با قدمتی مشابه با آنهایی که بین بین النهرین و رودخانه ایندوس در پاکستان و هند مدرن وجود دارند را با یکدیگر بررسی کردند. حیرت آورترین مدارک به دست آمده متعلق به منطقه ای در جنوب ایران در اطراف رودخانه هلیل رود و جنوب شهر مدرن جیروفت به سرپرستی یوسف مجیدزاده بوده است که بقایای شهری بزرگ و مرفه در گذشته را کشف کرده است.

 

 

این مقاله می افزاید: این شهر باستانی دو کیلومتر مربعی به دوره ای بالغ بر اواسط تا پایان هزاره سوم پیش از میلاد مسیح باز می گردد که به وسیله دژ مستحکم چسبیده به آن حفاظت می شده است. به گفته مجیدزاده، کاوش های صورت گرفته در یکی از اتاق ها در این دژ منجر به کشف حیرت آور پیکره آجری از یک انسان و نقاشی های رسی آویخته به سطح شد که به عقیده مجیدزاده بزرگترین مورد در نوع خود در آن دوره زمانی و تاریخی بوده است.

 

 

در این منطقه تاریخی گورستان های غارت شده ای کشف شده اند که نشان از ثروت و رفاه در آن دوران دارند. مجیدزاده موفق شد گور بزرگی را در منطقه ای آهکی کشف کند که به نظر می رسد از زمان غارت شدن در آن دوران دست نخورده باقی مانده باشد. پلکانی که به حجره ای شامل 8 منطقه دفنی بوده و چندین تخت خواب و سایر دست سازهای گرانبها نیز از جمله موارد این  کشف تاریخی است که بی تردید انقلابی در نظریه پردازی های شکل گیری و پیدایش تمدن یشری ایجاد خواهد کرد.

 

 

منبع:

 

                  http://www.tiknews.org/display/?ID=45562&page=1

 

            http://tehranemrooz.ir/v2/Default_view.asp?NewsId=27897

 

+ mehre mihan ; ٦:٤٦ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٢٢ امرداد ۱۳۸٦
    پيام هاي ديگران ()